نمایش محتوا

 


شماره خبر :٥٤٢٩٥١ 

  تاریخ انتشار خبر : شنبه ١٤ مهر ١٣٩٧    ا   ١٠:٤٠
دکتر جعفر هزارجریبی
با واحد عمومی، زمینه‌سازی تمدن نوین بعید است!
جعفر هزار جریبی، جامعه‌شناس و استاد تمام دانشگاه علامه طباطبایی، عضو هیأت علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری، و معاون پژوهشي پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي است.
پایگاه خبری تحلیلی بیداری اسلامی : با واحد عمومی، زمینه‌سازی تمدن نوین بعید است!

نام نویسنده: 
نقطه نظرات دکتر جعفر هزارجریبی | گفتگو از: حجت شعبانی

اشاره

جعفر هزار جریبی، جامعه‌شناس و استاد تمام دانشگاه علامه طباطبایی، عضو هیأت علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری، و معاون پژوهشي پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي است.

كتاب‌های «درآمدی بر نسبت حکومت مشروعیت»، «پژوهش در نسبت حکومت و مشروعیت»، «روش‌ها و مفاهیم آماری در تحقیقات اجتماعی»، «کارآفرینی»، «آناتومی رفاه اجتماعی»، «نظریه‌های مددکاری اجتماعی» و نیز مقالات علمی پژوهشی در نشریات داخلی و بین‌المللی، به قلم ایشان منتشر شده است.

معارف

 

هدف از ارائه دروس معارف اسلامی در مراکز آموزش عالی چه بوده است؟ آیا به آن اهداف رسیده‌ ایم؟ اگر دروس معارف اسلامی در دانشگاه‌ها ارائه نمی‌شد، چه اتفاقی می‌افتاد؟

مسلماً هر درسی تاثیر خودش را در دانشگاه می‌گذارد و دروس معارف اسلامی نیز از این امر متثنی نیست و باید اثر مضاعفی داشته باشد که بتواند معارف و شناخت دینی و اعتقادی را در دانشجویان تقویت کند در غیر این صورت ممکن است به رسالت و اهداف مقدس دروس مذکور جامه عمل پوشانده نشود.

 

آیا دستاوردهای دروس معارف اسلامی در عرصه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اعتقادی به نسبت هزینه کردهای ارائه آن، قابل مقایسه و اقناع کننده است؟

در حال حاضر دروس معارف اسلامی دارای نقش تعیین کننده‌ای در آموزش و تربیت دانشجویان می‌باشد؛ زیرا راهکار آموزش عمومی معارف اسلامی در دانشگاه‌‌ها به منظور تحقّق دو هدف، بنیان نهاده شده است: یکی پرورش جنبه‌‌های معنوی و روحانی دانشجویان و دیگری برخورداری از کارکردهای اجتماعی دین به منزلۀ نیروی اجتماعی انسجام‌‌بخش و وحدت‌‌بخش در جامعه. بنابراین با تضعیف و یا حذف این دروس در شرایط خاص کشور که دائم تحت تأثیر تهاجم فرهنگی و تبلیغاتی، مقوله‌‌ای به نام ناکارآمدی دین ترویج می‌‌گردد، امکان سست نمودن پایه‌‌های اعتقادی دانشجویان وجود خواهد داشت.

 

آیا حضور معارف اسلامی در دانشگاه (کلاس، کتاب، استاد، دانشجو) توانسته است در مواقع حساس و بحرانی به کمک انقلاب بیاید؟ نقش دروس معارف اسلامی و استادان آن در ایجاد موج فرهنگی، سیاسی و اجتماعی به نفع انقلاب و در ایجاد روحیه خودباوری و امید و نشاط در بین جوانان و اعتماد به نفسی آنها، چه اندازه است؟

قطعاً کتاب‌ها بعد از تحولات جامعه و نیازهای جدید تدوین می‌شود و نمی‌تواند در روزهای ملتهب جامعه بصورت خاص کمک کند؛ ولی اساتید معارف و کلاس‌های درس فرصتی بی‌نظیر برای نظام و انقلاب است و کتاب‌های دروس معارف اسلامی به صورت عام کمک شایانی به انقلاب اسلامی و نظام می‌کنند؛ ولی سیستم هنوز نتوانسته است از تمام ظرفیت‌های گروه دروس معارف اسلامی در دانشگاه استفاده کند و باید زمینه‌های لازم فراهم شود تا از پتانسیل این گروه به نحو احسن استفاده گردد. با توجه به تحقیقات انجام شده، نتایج نشان می‌دهند که اساتید گروه معارف در ایجاد فضای بانشاط و ایجاد و ارتقای روحیه  امید و خودباوری در بین دانشجویان موفق بوده‌اند و نیز توانسته‌اند با ایجاد موج‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی، روحیه انقلابی‌گری دانشجویان را بالاتر ببرند.

 

نقش دروس و اساتید معارف در تعمیق باورها و علایق دینی دانشجویان و نیز در فروکش کردن آسیب‌های اجتماعی خصوصاً در مراکز آموزش عالی چه اندازه است؟

    برخلاف گذشته که تصور می‌شد توانایی یادگیری، تابعی از میزان هوش و استعداد افراد است، در طول سالیان اخیر ضمن اهمیت نقش عوامل ذاتی در یادگیری، تأثیر عوامل غیرذاتی نیز مورد بررسی و اهمیت قرار گرفته است. یکی از این عوامل را تکنیک‌ها و راهبردهای آموزش تشکیل می‌دهد. منظور از این راهبردها، تدابیری است جهت انتخاب هوشیارانه روش‌های مناسب، نظارت بر اثربخشی آن‌ها، اصلاح خطاها و در صورت لزوم تغییر تکنیک‌هاست. در تحقیقاتی که خود بنده در این زمینه داشته‌ام بیشتر دانشجویان، شرکت در کلاس‌های دروس معارف اسلامی و اساتید آنها را فرصتی مغتنم جهت ارتقای تعمیق باورها و علایق دینی خود می‌دانند و بعد از اتمام کلاس‌های دروس معارف اسلامی، احساس می‌کنند که از نظر دینی و مسائل اعتقادی پیشرفت کرده‌اند.

 

نقش دروس معارف اسلامی و اساتید در زمینه‌سازی تمدن نوین اسلامی ـ ایرانی و ایجاد فضای معنوی و رشد فضایل اخلاقی دانشگاه چیست؟

با توجه به تحقیقاتی که انجام شده است، دانشجویان اظهار داشته‌اند که کلاس‌های دروس معارف اسلامی باعث ارتقای فضای معنوی و رشد فضایل اخلاقی در بین دانشجویان و خود شده است؛ ولی اینکه با این ظرفیت که دروس معارف اسلامی در حد واحد عمومی است بعید است که بتوان زمینه‌سازی تمدن نوین اسلامی ایرانی را طراحی کرد.

درضمن پتانسیل اساتید گروه معارف اسلامی خیلی زیاد می‌باشد و برای زمینه‌سازی تمدن نوین اسلامی ایرانی باید آموزش، هدایت و حمایت شوند.

 

با توجه به شناخت ما از دانشگاه، خطرناک‌ترین و مخرب‌ترین آفات تهدید کننده کیان علم، دانشگاه و جوانان را چه می‌دانید؟

با توجه به تحقیقات انجام شده، مهم‌ترین مسائل دانشگاه عبارتند از: بی‌انگیزگی دانشجویان، عدم پویایی علمی اساتید، ضعف مدیریت، عدم شجاعت علمی، ضعف مالی، محوریت آموزش تئوریک در مقابل پژوهش، عدم پیوند ارگانیک با نیازهای جامعه و محدودیت‌های سیاسی.

با تشکر از همکاری شما استاد فرهیخته.

 

سوتیتر

برخلاف گذشته که تصور می‌شد توانایی یادگیری، تابعی از میزان هوش و استعداد افراد است، در سالیان اخیر ضمن اهمیت نقش عوامل ذاتی در یادگیری، تأثیر عوامل غیرذاتی مانند تکنیک‌ها و راهبردهای آموزش، مورد بررسی قرار گرفت. منظور از این راهبردها، تدابیری است جهت انتخاب هوشیارانه روش‌های مناسب، نظارت بر اثربخشی آن‌ها، اصلاح خطاها و در صورت لزوم تغییر تکنیک‌هاست. در تحقیقاتی که در این زمینه داشته‌ام بیشتر دانشجویان، شرکت در کلاس‌های دروس معارف اسلامی و اساتید آنها را فرصتی مغتنم جهت ارتقای تعمیق باورها و علایق دینی خود می‌دانند و بعد از اتمام کلاس‌های دروس معارف اسلامی، احساس می‌کنند که از نظر دینی و مسائل اعتقادی پیشرفت کرده‌اند. ولی با این ظرفیت که دروس معارف اسلامی در حد واحد عمومی است، بعید است بتوان زمینه‌سازی تمدن نوین اسلامی ایرانی را طراحی کرد.


خروج




خدمات پرکاربرد

اطلاعیه ها

فرم های پرکاربرد ادارات